
Tsika dzevaAsturian dziri kuchema. Munyori Helena Trexu Fombella, wekuLangreo, afa ava nemakore makumi masere nemaviri ekuberekwa, zvichisiya nzvimbo huru mumabhuku evaAsturian. Nhau idzi, dzakasimbiswa nesangano reIniciativa pol Asturianu mushure mekukumbirwa nemhuri, dzakakanganisa zvikuru avo vaimuziva uye vaifarira basa rake.
Kuonekana kuchaitwa neSvondo rino. Nzvimbo yekuvigwa yeNoega – El Lauredal muGijón ichaita mhemberero yekuonekana nekuremekedzwa na18:00 pm, uko vanyori nevaimbi vanobatanidzwa nemunyori vanotarisirwa kutora chikamu. Ichava nguva yekurangarira mukadzi akaita kuti kudzivirira mutauro weAsturian nekodzero dzevakadzi kuve basa rechokwadi.
Hupenyu hwakatsaurirwa kumabhuku nemitauro
Helena Trexu Fombella, akaberekerwa muSama de Langreo muna 1944, akanakidzwa nebasa rake rekunyora. Mushure mekugara muCatalonia kwemakore akati wandei, akadzokera kuAsturias kuma1980 kuti anyatsonyora muAsturian. Kuzvipira kwake kwaive kwekuti, sezvaaigara achitaura, akanyora "kubva mukushingaira nerudo ," chirevo chinotsanangura zvakakwana maitiro ake ekunyora.
Mabasa ake anosanganisira nhetembo, nyaya, shanduro, uye, zvinonyanya kukosha, mabhuku evana nevechidiki. Mazita akadai se'Camientos, coses, curuxes' (1989), 'Abril', uye 'Ringleres de carbón y salitre' atove achionekwa semabhuku ekare. Muna 1995, akahwina Mubairo weKushandura kubva kuAcademy of the Asturian Language, uye makore akazotevera, muna 2008, akahwina mubairo wemakwikwi eLlectures pa rapazos e'Olaya n'África', rimwe remabasa ake aanonyanya kufarira.

Nhaka yaEpona nemabhuku evana
Asi kana paine chinhu chimwe chete chakakosha muhupenyu hwake, iGrupu Epona Cultural Association, yaakavamba muna 1999. Kuburikidza nesangano iri, akasimudzira nyaya dzenyaya, maworkshop evana, uye mabhuku emabhuku, achitenda kuti "nyaya nengano dzenzvimbo dzinofanira kuzivikanwa mumutauro wayo ." Basa rake raive kiyi yekuvandudza tsika dzeAsturian pakati pevana vadiki.
Rondedzero yezvinyorwa zvevana haina magumo: 'Onde'l ríu besa la mar', 'Llara quier ser astrónoma', 'Nora na viesca los milenta güeyos', 'Mitoloxía asturiana pa rapaninos y rapacines'… Zvese izvi zvinoratidza kugona kwekuzvarwa nakwo kwekubatana neveruzhinji vevana pasina kurega hunhu hwemabhuku kana kudzivirira tsika dzeAsturian.
Kutsigira kodzero dzevakadzi, kuzvipira uye kuzivikanwa
Helena Trexu aipfuura kunyora chete. Aive murwiri werusununguko, izwi revakadzi munguva yazvaive zvisiri nyore, uye mutsigiri akasimba wekodzero dzemitauro, dzevanhu, uye dzemagariro evanhu. Bhuku rake rinonzi 'Poética de Muyeres' (2014) muenzaniso wakajeka wekuzvipira kwake kuratidza vakadzi vainyora muchiAsturian, vachiputsa chipingamupinyi chakapetwa kaviri : chemutauro wevanhu vashoma uye chevanhurume nevanhukadzi.
Mubasa rake rese, akaunganidza mibairo yakaita seVital Aza Prize (2001), Elvira Castañón Prize (2002), uye Asturnet Prize (2007). Bhuku rake rekupedzisira, 'Víes' (2023), uye raizova bhuku rake rechipiri, 'Ente muyeres', iro raive rava kuda kuburitswa naLa Semeya, zvinoratidza kuti kugona kwake kwakaramba kwakasimba kusvika kumagumo. Mwanasikana wake, muimbi wemifananidzo Violeta Mateo, akashanda naye, achiratidza mamwe emabhuku evana vake.

Kuonekana kwekupedzisira muGijón
Chapel yemariro ichavhurwa na10:00 a.m. Svondo rino paNoega - El Lauredal Funeral Home, iri paCamino de Paquet, 468. Mhemberero yekuonekana yakarongerwa na18:00 p.m., uye ichapindwa nevanyori vakaita saInaciu Galán, Sofía Castañón, pamwe neGurukota reTsika, Vanessa Gutiérrez. Mushure memhemberero iyi, mutumbi wake uchapiswa mumhemberero yemhuri yega.
Kufa kwaHelena Trexu kunosiya nzvimbo isina chinhu ichaoma kuzadza mutsika dzeAsturian. Izwi rake, rakasimba uye rine hushamwari, richaramba richinzwika mune imwe neimwe yenhetembo dzake, munyaya dzakaita kuti vana vakawanda varote, uye mukurangarira avo vakagovana naye kurwira kukudzwa kwemutauro weAsturian. Nhaka yake yakakura uye yakasiyana-siyana inoramba iripo kuzvizvarwa zvinotevera.
