Mufananidzo waLucius Annaeus Seneca uchiripo zvakanyanya mukufungidzira kwetsika dzeEurope, kunyanya muSpain. Pfungwa dzake pamusoro penguva, kuzvidzora, uye hupenyu hwakanaka dzakapararira munhaurirano dzepfungwa dziripo iye zvino uye mumitauro yemazuva ese, uye nhasi uno dzinopa mazita adzo kumidziyo yekudzidzisa nenzvimbo dzekudzidzisa munyika yese.
Kubva muTsamba dzake kuna Lucilius kusvika pakukura kwezvikoro zvebhizinesi zvine zita rake, uye kubva munhaurirano pamusoro pekutarisira nguva kusvika pakufunga zvakanaka, pesvedzero yemufungi weCordoban yakapararira kwemazana emakore enhoroondo. Nhaka iyi yeStoic, kwete kuva chinyorwa chemiziyamu, yakatsanangurwa patsva nenzira yemazuva ano uye yakabatana nedzidzo, hunyanzvi, uye budiriro yehunyanzvi.
Kufungisisa kwaSeneca nezvenguva uye zvazvino
Mutsamba yake yekutanga yeMoral Letters kuna Lucilius , Seneca anopa pfungwa inonzwika seyakakosha nhasi uno: nguva ndiyo yega pfuma yemunhu. Mutsamba iyoyo, anosimbisa kuti zvimwe zvese—zvinhu zvenyama, chinzvimbo munharaunda, kunyange kuzivikanwa—zvinogara zvichitsamira pane vamwe, nepo maawa ehupenyu hwemunhu ari iwo chete chinhu chisingadzoserwe kana ashandiswa.
Mutsamba imwe chete iyoyo, muzivi anotaura mashoko maviri akakurumbira iye zvino. Kune rumwe rutivi, anosimbisa kuti "zvinhu zvose ndezvevamwe, inguva chete ndiyo yedu" ; kune rumwe rutivi, anotiyeuchidza kuti kuchenjera "kugamuchira awa yega yega kuti tisanyanya kuvimba neramangwana." Mashoko ese ari maviri anonongedzera kudivi rimwe chete: kusarega hupenyu huchipedzerwa mukumirira remangwana risina chokwadi nepo parizvino richipfuura neminwe yedu.
Yambiro iyi haisi yemangwana risingafungidzike, asi pane tsika chaiyo: kunonoka kuita zvisarudzo, mapurojekiti, kana mafaro kwenguva yakatarwa isingazombofi yasvika. Kuna Seneca, kunonoka hupenyu hwako ndeimwe yenzira dzakajairika dzekutambisa nguva , uye ndosaka achitikurudzira kuti tibate zuva rega rega sechishandiso chisina kukwana, chinoda kutariswa uye kungwara mukushandisa kwatinoita.
Rugwaro rwakazara rwetsamba iyi rwakaunganidzwa uye rwakadzidzwa pamawebhusaiti anonyanya kunyora mabhuku ekare , zvichibvumira kuongororwa kwakadzama kwemashoko emitsara iyi kupfuura mashoko akapararira pasocial media. Matauriro ekunyora, pane kupa tsika, anoshanda sehurukuro pakati peshamwari umo munyori anogovana maitiro ake ehupenyu ane hunhu.
Kubva pamaonero aya, kuronga nguva hakusi kungoshanda nesimba chete, asi kunova musimboti wetsika dzemunhu: zvinoitwa nemunhu wese nenguva yake zvinoratidza zvaanoona sezvinokosha. Seneca anotikurudzira kuti tiongorore hupenyu hwedu hwezuva nezuva kwete zvakanyanya "kudzvanya" donhwe rega rega kubva mahuri, asi kudzivirira kurarama ne autopilot uye kurega kuunganidza zvirongwa zvisingazomboitike.
Kuzvikudza uye kutarisisa pfungwa dzemazuva ano nedzemazuva ano

Pfungwa dziri pasi pematsamba aya ndiStoicism , chikoro chepfungwa chakavambwa muAthens muzana remakore rechitatu BC naZeno weCitium, icho chakazochinja hupenyu muUmambo hweRoma. Pfungwa huru yacho iri nyore, asi inoda kutsungirira: munhu anogona kungodzora kutonga kwake uye zvisarudzo zvake, kwete zvinoitika kunze kwekuda kwake. Pahwaro uhwu, hwaro hwetsika hunovakwa hunoratidza hunhu hwakanaka nekuita zvinoenderana nepfungwa uye kugamuchira zvakanyarara izvo zvisingagoni kudzorwa nemunhu.
Mutsika dzechiRoma, Seneca anogovana pfungwa dzaEpictetus naMarcus Aurelius semumwe wevanhu vatatu vakuru vepfungwa iyi. Muzvinyorwa zvake, muzivi weCordoban anoshandura misimboti yechiStoic kuita mutauro unoshanda, achishandisa mienzaniso yehupenyu hwezuva nezuva, kushandiswa kwesimba, uye hukama hwevanhu, izvo zvakaita kuti mabasa ake arambe ari nyore kuwana mazana emakore gare gare.
Kufanana nekufunga zvakanaka kunoitika kana kudanwa uku kwekutarisa pane zvazvino kuchienzaniswa nezvirongwa zvekuderedza kushushikana zvakamuka mukupera kwezana remakore rechi20. Kutanga muna 1979, Jon Kabat-Zinn akakurudzira nzira yekurapa muUnited States yekudzidzisa kufunga zvakanaka muvarwere vane kushushikana nekurwadziwa kusingaperi, vachigadzira kufungisisa kwakarongeka uye kufema mukati mehurongwa hwehutano.
Kunyangwe zvakatangira mumamiriro ezvinhu akasiyana zvikuru, nzira dzose dziri mbiri dzinofanana nepfungwa yekuti pfungwa dzinowanzo famba-famba pakati pezvakapfuura nezveramangwana, uye kuti kudzidza kuvapo kunogona kuderedza kutambura kusingakoshi. Musiyano uri munzira nechinangwa: nepo kufunga kwemazuva ano kwakarongeka sechirongwa chekurapa chine maprotocol, maekisesaizi anotungamirirwa, uye zvinangwa zvekiriniki, Seneca anopa kutarisisa kune zviripo sechiitwa cheuzivi chezuva nezuva, pasina purogiramu kana hurongwa hwekurapa.
Kune vaStoic, tsika iyi haisi yekungoderedza kushushikana chete, asi ndeyekutungamira hupenyu kune hunhu hwakanaka. Pfungwa ndeyekugara uchiongorora kuti munhu anoshandisa sei nguva yake, zvaanononoka kuita, uye zvaanodzivisa kusangana nazvo. Nokudaro, shoko ravo rinoramba richibatsira sechishandiso chekuisa pamberi zvinodiwa nemunhu, zvebasa, uye zvemhuri: kusarudza nokungwarira zvekutaura nhasi, pane kusiya zvese kuitira ramangwana risingavimbiswe nemunhu.
Lucius Annaeus Seneca aiva ani uye nei zita rake richiripo?
Seneca akazvarwa kunenge muna 4 BC muCordoba , rimwe remaguta akakosha mudunhu rekare reRoma reHispania. Akadzidza mutauro neuzivi muRome, uye kubva achiri mudiki akatamira mune zvematongerwo enyika panguva iyoyo. Basa rake reruzhinji raive nekukwira nekudzika: muna 41 AD akaendeswa kuCorsica, achipomerwa mhosva yekuve neukama nehanzvadzi yamambo Caligula, uye makore akazotevera akadzokera kuguta guru kunova mudzidzisi wechidiki Nero.
Nero paakagara pachigaro muna 54 AD, Seneca akava mumwe wevapi vemazano ake makuru, achibatanidza basa rake senyanzvi neremunhu ane simba mudare. Nekufamba kwenguva, uye pakati pekusawirirana kwezvematongerwo enyika, akakumbira mambo kuti amubvumire kubuda muhupenyu hweveruzhinji, asi akaramba ari pamberi pevanhu. Muna 65 AD, achipomerwa mhosva yekutora chikamu muchirongwa, akamanikidzwa kuzviuraya, chiitiko chakatsanangurwa zvakajeka nemabhuku ekare.
Kuwedzera kune tsamba dzake dzetsika, mufungi weCordoban akanyora matambudziko nemabhuku enyaya dzepfungwa, akadai seanoti Moral Essays neNatural Questions. Basa rake rakatangazve munguva yeRenaissance, apo vaverengi vazhinji vekuEurope vakadzidziswa nezveStoicism kuburikidza nemagwaro ake, uye kubvira ipapo rakaramba richiburitswazve uye richikurukurwa nguva nenguva mumasangano edzidzo neakakurumbira.
Kukudzwa uku kwepfungwa kwakabatsira kuti zita rake rive chinhu chinonyanya kutaurwa nezvacho mune zvakasiyana-siyana zvedzidzo, kunyanya munyika dzine tsika dzechiLatin uye, kunyanya, muSpain. Kune vazhinji, "Seneca" haingorevi muzivi chete, asiwo zvishandiso zvine chekuita nehurongwa hwedzidzo nenzvimbo dzekudzidzisa zvinowana kurudziro kubva kwaari kuti zviratidze mufananidzo wekushingaira, kufungisisa, uye kuvhurika kune nyika.
Muhupenyu hwezuva nezuva, mazano ake pamusoro pekushandiswa kwenguva uye kudiwa kwekurarama munguva ino anowanzo taurwa mumabhuku ekuzvibatsira, makosi ekuvandudza hupenyu, uye kunyange munzvimbo dzebhizinesi. Kuparadzirwa uku, dzimwe nguva muchimiro chakapfupikiswa, kunotsanangura kuti nei zita rake richizivikanwa nevateereri vakasiyana-siyana, kunyangwe vasiri vese vakaverenga mabasa ake ese.
Zita raSeneca mudzidzo nhasi: kubva mukirasi kuenda kubasa
Muchikamu chedzidzo cheSpain, zita rekuti Seneca rine chekuita, kune rumwe rutivi, nehurongwa hwekutarisira zvikoro hunoshandiswa nehutungamiriri hweAndalusian uye, kune rumwe rutivi, nemasangano akazvimirira anogadzira mapurogiramu epashure pekudzidza. Muzviitiko zvese izvi, kushandiswa kweshoko iri kunoshanda sechiratidzo chetsika dzevanhu, kunyangwe zvinangwa zvinoshanda zvakasiyana.
Mudzidzo isiri yeyunivhesiti, muenzaniso unozivikanwa zvikuru ipuratifomu yekutonga inoisa chikamu chikuru chekutonga kwezvikoro zvehurumende, kubva pahurongwa hwenguva nemagiredhi kusvika kumabasa emukati. Mhando idzi dzezvishandiso zvedhijitari, zvakafuridzirwa nepfungwa yekugadzirisa maitiro uye kusunungura nguva yekudzidzisa, zvave chinhu chakakosha mukuronga kwezvikoro, kunyanya kana shanduko dzemitemo uye zvinodiwa zvitsva zvichiitwa.
Zvichienderana neizvi, zita rekuti Seneca rakasarudzwawo nemasangano anopa kudzidziswa kwepashure pekudzidza muSpain. Muenzaniso wakakurumbira iSeneca Institute muMadrid, International Postgraduate Center iri kuwana mukurumbira muzvikoro zvebhizinesi redhijitari nekuda kwekuzvipira kwayo mukuita kuti zvirongwa zvayo zvienderane nezvinodiwa nemusika wemabasa.
Kubatana uku kwezvinotaurwa—kubva kunyanzvi dzechinyakare kusvika kumapuratifomu edzidzo nezvikoro zvebhizinesi—kunoratidza kuti nhaka yetsika inobatanidzwa sei nehupenyu hwezuva nezuva. Kune vadzidzi vazhinji nenyanzvi, "Seneca" nhasi zvinoreva nzvimbo yekuwana dzidzo, kungave pakombiyuta kuchikoro chesekondari cheAndalusia kana mukirasi yepurogiramu yemasters muguta guru.
Kushandiswazve kwezita iri hakusi pasina huremu hwakati hwekufananidzira. Kubatanidza hurongwa hwehutungamiriri kana sangano redzidzo nenhaka yemunhu anofunga aitsigira kushandiswa kwenguva nekuchenjera uye kufungisisa pazvisarudzo zvake zvinoratidza chinangwa: kubatanidza tekinoroji nekudzidziswa kwepamusoro nenzira ine njere yekudzidza nekushanda.
Seneca Institute, pakati pezvikoro zvebhizinesi redhijitari zvakanakisa muSpain
Zvichienderana nemhedzisiro yechinyorwa chechi13 cheFinancial Magazine chegore negore , chakaburitswa muna Chikumi 2026, Seneca Institute ichiri pakati pezvikoro zvitatu zvepamusoro zvebhizinesi redhijitari muSpain. Chinyorwa ichi chinoongorora mayunivhesiti anopfuura mazana mana, zvikoro zvebhizinesi, nenzvimbo dzekudzidzisa gore rega rega, zvichiisa chikoro ichi chiri muMadrid munzvimbo ine makwikwi makuru.
Mukuongorora uku, Seneca Institute inoonekwa munzvimbo dzakasiyana-siyana. Master's in International Relations iri pamberi muchikamu chayo, ichisimbisa chinzvimbo chayo seimwe yezvirongwa zvinotungamira muchikamu ichi. Chikamu cheKushandira pamwe neKutanga Mabhizinesi chiri panzvimbo yechipiri, nepo Master's in Negotiation and Conflict Resolution ichiramba iri panzvimbo yechitatu muchikamu cheMediation, ichisimbisa mukurumbira wenzvimbo iyi muzvidzidzo zvine chekuita nekukurukurirana uye manejimendi ezvido mumamiriro ezvinhu akaomarara.
Magazini yeFinancial Magazine inotarisa zviratidzo zvakasiyana-siyana painounganidza chinzvimbo chayo. Izvi zvinosanganisira mhando yekudzidzisa, nzira itsva dzekudzidzisa dzinoshandiswa mukirasi, mukurumbira wezvikoro, dhigirii rekudyidzana nedzimwe nyika, uye kugona kwevanopedza kudzidza kuwana mabasa kana vapedza kudzidza. Zvinhu izvi zvinobvumira kuongororwa kwete chete kwezviri mudzidzo asiwo kukosha kwedzidzo pamabasa evadzidzi.
Muenzaniso wedzidzo weSeneca Institute unosanganisa hunyanzvi muKutaurirana, Kurongeka, Kutarisira Bhizinesi, uye Hukama Hwenyika Dzepasi Pose, pakati pezvimwe zvikamu, nekutarisa kwakakosha. Iri muMadrid, yunivhesiti iyi parizvino inogamuchira vadzidzi vanobva kunyika dzinopfuura makumi manomwe neshanu , ichikurudzira nzvimbo yebasa ine tsika dzakasiyana-siyana uye network yekutaurirana inotambanuka kure kupfuura miganhu yeSpain.
Mutungamiriri wayo, AgustÃn BrÃgido, akasimbisa muhurukuro dzakasiyana-siyana kuti kubvira payakatanga, chikoro ichi chave chakazvipira kumapurogiramu ane chinangwa chepasi rose uye kunzvimbo dzehunyanzvi dzine kudiwa kukuru kwehunyanzvi. Kuzivikanwa kunogamuchirwa musarudzo kunosimbisa hurongwa uhwu uye kunodudzirwa mukati sekutsigira kushanda pamwe chete kwevadzidzisi, timu yehunyanzvi, nevadzidzi.
Neruzivo rwemakore anopfuura makumi maviri nemashanu, Seneca Institute inopa mapurogiramu emasters nezvidzidzo zveyunivhesiti, zvese zviri pamunhu uye paindaneti. Musanganiswa uyu unobvumira kusvika kune vanhu vari kuda kusanganisa zvidzidzo zvavo nebasa ravo uye zvinoita kuti zvive nyore kune nyanzvi dzinobva kune dzimwe nyika kuwana zvidzidzo izvi pasina kutamira zvachose kuSpain.
Kushandiswa kwezita remuzivi weCordoban nechikoro chebhizinesi kwakakosha zvechokwadi: kunze kwechiratidzo, kunoshanda sechiyeuchidzo chekuti shure kwekudzidziswa mukutungamira, kutaurirana, kana hutungamiriri kune tsika yakazara yekufungisisa kuti sarudzo dzinoitwa sei, kuti nguva inoshandiswa sei, uye kuti tsika dzinoita sei muhupenyu hweveruzhinji nehwepachivande.
Munzvimbo yedzidzo iri kuwedzera kukwikwidzana uye yedhijitari, uko kusarudzwa uye kubvumidzwa zvinopesvedzera sarudzo dzevadzidzi, kusanganiswa kwekushanda nesimba muzvidzidzo, kutarisa kune dzimwe nyika, uye kuchinjika kwave chinhu chakakosha. Chokwadi chekuti chipo ichi chakabatana nezita rakanyura munhoroondo seSeneca chinoratidza kukosha kwedzidzo yekare munzira yekutarisa mberi.